Στο τραπέζι, πέρα από τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 80% στο 50%-55%, βρίσκεται και η αναμόρφωση του πλαισίου μεταφοράς φορολογικών ζημιών.
Με νέες φορολογικές παρεμβάσεις εμπλουτίζεται το πακέτο ελαφρύνσεων για τις επιχειρήσεις που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ.
Στο τραπέζι, πέρα από τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 80% στο 50%-55%, με δημοσιονομικό κόστος που εκτιμάται στα 800 εκατ. ευρώ και ως πρώτο βήμα για τη σταδιακή κατάργησή της μέσα στην επόμενη τετραετία, καθώς και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, με κόστος 240 εκατ. ευρώ, βρίσκεται και η αναμόρφωση του πλαισίου μεταφοράς φορολογικών ζημιών.
Πρόκειται για ένα μέτρο που έχει μπει στο «ραντάρ» του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, θα δώσει ώθηση στις επενδύσεις και θα ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τις πρακτικές που εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν ανήκει στην κατηγορία των κλασικών φορολογικών ελαφρύνσεων με άμεσο δημοσιονομικό κόστος.
Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως μια διαρθρωτική αλλαγή στο φορολογικό σύστημα, η οποία μπορεί να διευκολύνει τη λειτουργία των επιχειρήσεων, να περιορίσει τον φορολογικό κίνδυνο και να στηρίξει επενδυτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου απαιτούνται αρκετά χρόνια μέχρι να αποδώσουν τα επενδυμένα κεφάλαια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται σενάρια επέκτασης της δυνατότητας μεταφοράς φορολογικών ζημιών πέραν της σημερινής πενταετίας με τις τελικές αποφάσεις να «κλειδώνουν» τις προσεχείς ημέρες.
Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πιο φιλικού φορολογικού πλαισίου για επιχειρήσεις με μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό, όπως η βιομηχανία, η ενέργεια, οι νέες τεχνολογίες, οι κατασκευές και γενικότερα δραστηριότητες με υψηλό αρχικό επενδυτικό κόστος.
Σήμερα ισχύει όριο πενταετίας
Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα μπορούν να συμψηφίζουν φορολογικές ζημίες μόνο με μελλοντικά κέρδη και μόνο για διάστημα πέντε ετών.
Εάν μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα δεν εμφανίσουν επαρκή κερδοφορία, το δικαίωμα αξιοποίησης των ζημιών χάνεται οριστικά.
Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει την επιμήκυνση του χρονικού ορίου ή ακόμη και την υιοθέτηση ενός πιο ευέλικτου συστήματος.
Η αλλαγή εκτιμάται ότι θα ευνοήσει ιδιαίτερα νέες επιχειρήσεις, μεγάλα επενδυτικά σχέδια και κλάδους όπου η απόσβεση των επενδύσεων απαιτεί πολλά χρόνια.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι ζημίες των πρώτων χρήσεων συχνά δεν προλαβαίνουν να συμψηφιστούν πριν λήξει η πενταετία, με αποτέλεσμα να υπάρχει κανένα φορολογικό όφελος.
Έξι στις δέκα επιχειρήσεις χωρίς φορολογητέα κέρδη
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη η εικόνα της επιχειρηματικής κερδοφορίας στην Ελλάδα.
Τα τελευταία διαθέσιμα φορολογικά στοιχεία δείχνουν ότι περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εμφανίζουν ζημιές ή μηδενικό φορολογητέο αποτέλεσμα. Ειδικότερα, στις κεφαλαιουχικές εταιρείες 66.737 από τις 134.708 επιχειρήσεις (49,5%) δήλωσαν ζημιές, ενώ ακόμη 14.350 εμφάνισαν μηδενικό αποτέλεσμα.
Αντίστοιχα, στις προσωπικές εταιρείες 51.912 από τις 131.359 ήταν ζημιογόνες και άλλες 8.574 δήλωσαν μηδενικά κέρδη.
Συνολικά, σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις είτε καταγράφουν ζημίες είτε δεν εμφανίζουν φορολογητέα κέρδη.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί ένα πιο ευέλικτο καθεστώς μεταφοράς ζημιών θεωρείται σημαντικό εργαλείο, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, υλοποιούν επενδύσεις ή επηρεάζονται έντονα από τις διακυμάνσεις της οικονομικής συγκυρίας.
Οι προβλέψεις μεταφοράς ζημιών αποτελούν βασικό στοιχείο της φορολογικής πολιτικής στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς επιτρέπουν την εξομάλυνση της φορολογικής επιβάρυνσης σε βάθος χρόνου.
Με τον τρόπο αυτό οι επιχειρήσεις φορολογούνται με βάση τον συνολικό κύκλο της δραστηριότητάς τους και όχι αποκλειστικά από τα αποτελέσματα μιας χρήσης.
Τι ισχύει στην Ευρώπη
Από τις 35 ευρωπαϊκές χώρες που έχουν εξεταστεί σε σχετικές διεθνείς μελέτες, οι 19 επιτρέπουν τη μεταφορά φορολογικών ζημιών για απεριόριστο αριθμό ετών.
Στις υπόλοιπες εφαρμόζονται συγκεκριμένα χρονικά όρια.
Το Λουξεμβούργο διαθέτει το πιο γενναιόδωρο καθεστώς μεταξύ των χωρών με περιορισμούς, επιτρέποντας μεταφορά για 17 χρόνια.
Αντίθετα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην ομάδα των χωρών που εφαρμόζουν το αυστηρότερο όριο των πέντε ετών, μαζί με τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Τσεχία, την Ουγγαρία, τη Μολδαβία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται μειονέκτημα για επενδύσεις μεγάλης διάρκειας, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η περίοδος απόσβεσης υπερβαίνει κατά πολύ την πενταετία.
Δεν υπάρχει συμψηφισμός με παρελθόντα κέρδη
Πιο περιοριστικό είναι το ελληνικό σύστημα και ως προς τη δυνατότητα μεταφοράς ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις.
Σε αρκετές χώρες οι επιχειρήσεις μπορούν να συμψηφίζουν ζημίες της τρέχουσας χρήσης με κέρδη προηγούμενων ετών, λαμβάνοντας ακόμη και επιστροφή φόρου που είχαν ήδη καταβάλει.
Ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της ρευστότητας σε περιόδους ύφεσης ή έντονης οικονομικής αβεβαιότητας.
Η Ελλάδα δεν προβλέπει αντίστοιχη δυνατότητα, ενώ στην Ευρώπη μόλις εννέα χώρες εφαρμόζουν το σύστημα αυτό.
Μόνο η Εσθονία και η Λετονία δεν θέτουν χρονικό περιορισμό.
Την ίδια στιγμή, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναθεωρούν τους σχετικούς κανόνες.
Η Κύπρος αποφάσισε από το 2026 να επεκτείνει τη μέγιστη περίοδο μεταφοράς από πέντε σε επτά χρόνια, ενισχύοντας την ελκυστικότητά της ως επενδυτικού προορισμού.
Αντίθετα, η Σλοβενία περιόρισε από το 2025 τη δυνατότητα μεταφοράς από απεριόριστη διάρκεια σε πενταετία.
Η Γαλλία αυστηροποίησε το 2026 το πλαίσιο για επιχειρήσεις με πολύ μεγάλες συσσωρευμένες ζημίες, περιορίζοντας τη δυνατότητα αξιοποίησής τους για ποσά άνω των 2,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η Ελβετία θα αυξήσει από το 2028 τη διάρκεια μεταφοράς από επτά σε δέκα έτη, ενώ στη Γερμανία προβλέπεται εκ νέου περιορισμός του ποσοστού έκπτωσης μεγάλων ζημιών, εκτός εάν παραταθεί το ισχύον καθεστώς.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η επιμήκυνση της περιόδου μεταφοράς ζημιών δεν συνεπάγεται ουσιαστική απώλεια φορολογικών εσόδων, αλλά κυρίως μεταθέτει χρονικά την είσπραξή τους.
Για τον λόγο αυτό θεωρείται μια παρέμβαση με περιορισμένο ή και μηδενικό άμεσο δημοσιονομικό αποτύπωμα, η οποία μπορεί να ενισχύσει την επενδυτική δραστηριότητα, να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και να καταστήσει την Ελλάδα πιο ελκυστική για νέες παραγωγικές επενδύσεις.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Στο τραπέζι, πέρα από τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 80% στο 50%-55%, με δημοσιονομικό κόστος που εκτιμάται στα 800 εκατ. ευρώ και ως πρώτο βήμα για τη σταδιακή κατάργησή της μέσα στην επόμενη τετραετία, καθώς και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, με κόστος 240 εκατ. ευρώ, βρίσκεται και η αναμόρφωση του πλαισίου μεταφοράς φορολογικών ζημιών.
Πρόκειται για ένα μέτρο που έχει μπει στο «ραντάρ» του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, θα δώσει ώθηση στις επενδύσεις και θα ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τις πρακτικές που εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν ανήκει στην κατηγορία των κλασικών φορολογικών ελαφρύνσεων με άμεσο δημοσιονομικό κόστος.
Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως μια διαρθρωτική αλλαγή στο φορολογικό σύστημα, η οποία μπορεί να διευκολύνει τη λειτουργία των επιχειρήσεων, να περιορίσει τον φορολογικό κίνδυνο και να στηρίξει επενδυτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου απαιτούνται αρκετά χρόνια μέχρι να αποδώσουν τα επενδυμένα κεφάλαια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται σενάρια επέκτασης της δυνατότητας μεταφοράς φορολογικών ζημιών πέραν της σημερινής πενταετίας με τις τελικές αποφάσεις να «κλειδώνουν» τις προσεχείς ημέρες.
Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πιο φιλικού φορολογικού πλαισίου για επιχειρήσεις με μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό, όπως η βιομηχανία, η ενέργεια, οι νέες τεχνολογίες, οι κατασκευές και γενικότερα δραστηριότητες με υψηλό αρχικό επενδυτικό κόστος.
Σήμερα ισχύει όριο πενταετίας
Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα μπορούν να συμψηφίζουν φορολογικές ζημίες μόνο με μελλοντικά κέρδη και μόνο για διάστημα πέντε ετών.
Εάν μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα δεν εμφανίσουν επαρκή κερδοφορία, το δικαίωμα αξιοποίησης των ζημιών χάνεται οριστικά.
Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει την επιμήκυνση του χρονικού ορίου ή ακόμη και την υιοθέτηση ενός πιο ευέλικτου συστήματος.
Η αλλαγή εκτιμάται ότι θα ευνοήσει ιδιαίτερα νέες επιχειρήσεις, μεγάλα επενδυτικά σχέδια και κλάδους όπου η απόσβεση των επενδύσεων απαιτεί πολλά χρόνια.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι ζημίες των πρώτων χρήσεων συχνά δεν προλαβαίνουν να συμψηφιστούν πριν λήξει η πενταετία, με αποτέλεσμα να υπάρχει κανένα φορολογικό όφελος.
Έξι στις δέκα επιχειρήσεις χωρίς φορολογητέα κέρδη
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη η εικόνα της επιχειρηματικής κερδοφορίας στην Ελλάδα.
Τα τελευταία διαθέσιμα φορολογικά στοιχεία δείχνουν ότι περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εμφανίζουν ζημιές ή μηδενικό φορολογητέο αποτέλεσμα. Ειδικότερα, στις κεφαλαιουχικές εταιρείες 66.737 από τις 134.708 επιχειρήσεις (49,5%) δήλωσαν ζημιές, ενώ ακόμη 14.350 εμφάνισαν μηδενικό αποτέλεσμα.
Αντίστοιχα, στις προσωπικές εταιρείες 51.912 από τις 131.359 ήταν ζημιογόνες και άλλες 8.574 δήλωσαν μηδενικά κέρδη.
Συνολικά, σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις είτε καταγράφουν ζημίες είτε δεν εμφανίζουν φορολογητέα κέρδη.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί ένα πιο ευέλικτο καθεστώς μεταφοράς ζημιών θεωρείται σημαντικό εργαλείο, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, υλοποιούν επενδύσεις ή επηρεάζονται έντονα από τις διακυμάνσεις της οικονομικής συγκυρίας.
Οι προβλέψεις μεταφοράς ζημιών αποτελούν βασικό στοιχείο της φορολογικής πολιτικής στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς επιτρέπουν την εξομάλυνση της φορολογικής επιβάρυνσης σε βάθος χρόνου.
Με τον τρόπο αυτό οι επιχειρήσεις φορολογούνται με βάση τον συνολικό κύκλο της δραστηριότητάς τους και όχι αποκλειστικά από τα αποτελέσματα μιας χρήσης.
Τι ισχύει στην Ευρώπη
Από τις 35 ευρωπαϊκές χώρες που έχουν εξεταστεί σε σχετικές διεθνείς μελέτες, οι 19 επιτρέπουν τη μεταφορά φορολογικών ζημιών για απεριόριστο αριθμό ετών.
Στις υπόλοιπες εφαρμόζονται συγκεκριμένα χρονικά όρια.
Το Λουξεμβούργο διαθέτει το πιο γενναιόδωρο καθεστώς μεταξύ των χωρών με περιορισμούς, επιτρέποντας μεταφορά για 17 χρόνια.
Αντίθετα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην ομάδα των χωρών που εφαρμόζουν το αυστηρότερο όριο των πέντε ετών, μαζί με τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Τσεχία, την Ουγγαρία, τη Μολδαβία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται μειονέκτημα για επενδύσεις μεγάλης διάρκειας, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η περίοδος απόσβεσης υπερβαίνει κατά πολύ την πενταετία.
Δεν υπάρχει συμψηφισμός με παρελθόντα κέρδη
Πιο περιοριστικό είναι το ελληνικό σύστημα και ως προς τη δυνατότητα μεταφοράς ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις.
Σε αρκετές χώρες οι επιχειρήσεις μπορούν να συμψηφίζουν ζημίες της τρέχουσας χρήσης με κέρδη προηγούμενων ετών, λαμβάνοντας ακόμη και επιστροφή φόρου που είχαν ήδη καταβάλει.
Ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της ρευστότητας σε περιόδους ύφεσης ή έντονης οικονομικής αβεβαιότητας.
Η Ελλάδα δεν προβλέπει αντίστοιχη δυνατότητα, ενώ στην Ευρώπη μόλις εννέα χώρες εφαρμόζουν το σύστημα αυτό.
Μόνο η Εσθονία και η Λετονία δεν θέτουν χρονικό περιορισμό.
Την ίδια στιγμή, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναθεωρούν τους σχετικούς κανόνες.
Η Κύπρος αποφάσισε από το 2026 να επεκτείνει τη μέγιστη περίοδο μεταφοράς από πέντε σε επτά χρόνια, ενισχύοντας την ελκυστικότητά της ως επενδυτικού προορισμού.
Αντίθετα, η Σλοβενία περιόρισε από το 2025 τη δυνατότητα μεταφοράς από απεριόριστη διάρκεια σε πενταετία.
Η Γαλλία αυστηροποίησε το 2026 το πλαίσιο για επιχειρήσεις με πολύ μεγάλες συσσωρευμένες ζημίες, περιορίζοντας τη δυνατότητα αξιοποίησής τους για ποσά άνω των 2,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η Ελβετία θα αυξήσει από το 2028 τη διάρκεια μεταφοράς από επτά σε δέκα έτη, ενώ στη Γερμανία προβλέπεται εκ νέου περιορισμός του ποσοστού έκπτωσης μεγάλων ζημιών, εκτός εάν παραταθεί το ισχύον καθεστώς.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η επιμήκυνση της περιόδου μεταφοράς ζημιών δεν συνεπάγεται ουσιαστική απώλεια φορολογικών εσόδων, αλλά κυρίως μεταθέτει χρονικά την είσπραξή τους.
Για τον λόγο αυτό θεωρείται μια παρέμβαση με περιορισμένο ή και μηδενικό άμεσο δημοσιονομικό αποτύπωμα, η οποία μπορεί να ενισχύσει την επενδυτική δραστηριότητα, να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και να καταστήσει την Ελλάδα πιο ελκυστική για νέες παραγωγικές επενδύσεις.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών